महोत्तरी – विश्व प्रेस स्वतन्त्रता दिवस (मे ३) का अवसरमा महोत्तरीको गौशाला नगरपालिका–५ स्थित गौशाला बजारमा आइतबार प्रभातफेरी कार्यक्रम सम्पन्न भएको छ। नेपाल पत्रकार महासंघ महोत्तरीको आयोजनामा सम्पन्न उक्त कार्यक्रममा विभिन्न सञ्चारमाध्यम तथा सञ्चारसम्बद्ध संघसंस्थामा कार्यरत सञ्चारकर्मीहरूको उल्लेख्य उपस्थिति रहेको थियो।

‘शान्तिपूर्ण भविष्यको निर्माण : मानव अधिकार, विकास र सुरक्षाका लागि प्रेस स्वतन्त्रताको प्रवर्द्धन’ भन्ने मूल नारासहित आयोजित प्रभातफेरी गौशाला बजार परिक्रमा गर्दै सम्पन्न भएको हो। सञ्चारकर्मीहरूको सक्रिय सहभागितामा सम्पन्न उक्त कार्यक्रमले प्रेस स्वतन्त्रताको महत्वबारे जनचेतना अभिवृद्धि गर्ने उद्देश्य राखिएको आयोजकले जनाएको छ। प्रभातफेरीपछि आयोजित अन्तरक्रिया कार्यक्रममा ‘प्रेस स्वतन्त्रता र वर्तमान पत्रकारिताको अवस्था’ विषयमा विस्तृत छलफल गरिएको थियो। कार्यक्रममा वक्ताहरूले प्रेस तथा अभिव्यक्ति स्वतन्त्रता लोकतन्त्रको आधारस्तम्भ भएको उल्लेख गर्दै यसलाई कुण्ठित गर्ने कुनै पनि प्रयास स्वीकार्य नहुने धारणा व्यक्त गरेका थिए।

नेपाल पत्रकार महासंघ महोत्तरीका अध्यक्ष महेश कुमार दासले प्रेस स्वतन्त्रता लोकतन्त्रको आधारस्तम्भ भएको उल्लेख गर्दै यसको संरक्षण र सुदृढीकरण सबै सरोकारवालाको साझा दायित्व भएको बताए। उनले स्वतन्त्र, निष्पक्ष र जिम्मेवार पत्रकारिताले मात्र समाजमा सुशासन, पारदर्शिता र जवाफदेहिता कायम गर्न सक्ने भन्दै पत्रकारहरूले पेशागत मर्यादा र आचारसंहिताको पालना गर्नुपर्नेमा जोड दिए। साथै, वर्तमान चुनौतीका बीच पनि सत्य, तथ्य र जनहितमा आधारित पत्रकारिता नै दीगो समाधान हुने धारणा व्यक्त गरे।

वरिष्ठ पत्रकार राकेश प्रसाद चौधरीले प्रेस स्वतन्त्रता लोकतान्त्रिक व्यवस्थाको आधारभूत शर्त भएको उल्लेख गर्दै यसको संरक्षण सबैको साझा जिम्मेवारी भएको बताए। उनले निष्पक्ष र जिम्मेवार पत्रकारिताले मात्र समाजमा सत्य र पारदर्शिता स्थापित गर्न सक्ने भन्दै पेशागत आचारसंहिताप्रति सचेत रहन आग्रह गरे।

नेपाल पत्रकार महासंघका केन्द्रीय सदस्य राजकरण महतोले प्रेस तथा अभिव्यक्ति स्वतन्त्रता लोकतन्त्रको मेरुदण्ड भएको उल्लेख गर्दै यसलाई कमजोर बनाउने कुनै पनि प्रयास स्वीकार्य नहुने बताए। उनले सुशासन र जवाफदेहिताका लागि जिम्मेवार पत्रकारिता अपरिहार्य भएको धारणा व्यक्त गरे।

प्रदेश समिति सदस्य सुनिता कुमारी महतोले प्रेस स्वतन्त्रता लोकतान्त्रिक अभ्यासको मूल आधार भएको उल्लेख गर्दै यसको संरक्षण सबै सरोकारवालाको साझा जिम्मेवारी भएको बताइन्। उनले पत्रकारितामा निष्पक्षता र सत्यतामा आधारित अभ्यास आवश्यक रहेकोमा जोड दिइन्।

गौशाला नगरपालिका–५ का वडा अध्यक्ष ओम प्रकाश गुप्ताले प्रेस स्वतन्त्रता लोकतान्त्रिक शासन प्रणालीको महत्वपूर्ण आधार भएको उल्लेख गर्दै यसको संरक्षण सबै पक्षको दायित्व भएको बताए। उनले स्थानीय सरकार र सञ्चारकर्मीबीच सहकार्य सुदृढ भएमा विकास र सुशासन प्रभावकारी हुने विश्वास व्यक्त गरे।

कार्यक्रममा विभिन्न सञ्चारमाध्यममा आबद्ध पत्रकार तथा सञ्चारकर्मीहरूको उल्लेख्य सहभागिता रहेको थियो। सहभागीहरूले प्रेस स्वतन्त्रताको संरक्षण, अभिव्यक्ति स्वतन्त्रताको सम्मान तथा पत्रकारिताको गुणस्तर अभिवृद्धिका लागि सामूहिक प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका थिए। यसैबीच, विश्व प्रेस स्वतन्त्रता दिवसको ऐतिहासिक पृष्ठभूमिअनुसार युनेस्कोको आयोजनामा अफ्रिकी राष्ट्र नामिबियाको विन्डहक सहरमा सन् १९९१ मा सम्पन्न पत्रकारहरूको सम्मेलनले ‘बहुलवादी र स्वतन्त्र प्रेसका लागि विन्डहक घोषणापत्र’ जारी गरेको थियो।

सोही घोषणापत्रको स्मरणमा संयुक्त राष्ट्रसङ्घले सन् १९९३ देखि प्रत्येक वर्ष मे ३ का दिन विश्व प्रेस स्वतन्त्रता दिवस मनाउँदै आएको हो। आज विश्वभर प्रेस स्वतन्त्रताको महत्वबारे विभिन्न कार्यक्रम, गोष्ठी तथा छलफलमार्फत चर्चा–परिचर्चा भइरहेको छ। महोत्तरीसहित नेपालका विभिन्न जिल्लामा पनि यस दिवसका अवसरमा विविध कार्यक्रमहरूको आयोजना गरिएको छ।