बर्दिवास । पछिल्ला वर्षहरूमा बढ्दो सवारी दुर्घटना, ट्राफिक नियम उल्लङ्घन र सडक सुरक्षाप्रति देखिएको बेवास्ताका कारण चिन्ता बढिरहेका बेला महोत्तरीको बर्दिवासमा सडक सुरक्षा, ट्राफिक व्यवस्थापन तथा दुर्घटना न्यूनीकरणका विषयमा व्यापक छलफल भएको छ ।

सरोकारवाला निकाय, सुरक्षा निकाय, यातायात व्यवसायी, चालक, पत्रकार, नागरिक समाज र जनप्रतिनिधिहरूको सहभागितामा आयोजित अन्तरक्रिया कार्यक्रमले सडक सुरक्षालाई केवल ट्राफिक प्रहरीको जिम्मेवारी नभई सम्पूर्ण समाजको साझा दायित्वका रूपमा स्थापित गर्ने प्रयास गरेको छ ।

“ट्राफिक नियम, सभ्य नागरिकको चिनारी; सडक दुर्घटनामा हामी सबैको जिम्मेवारी, लागुपदार्थ सेवन गरी सवारी नचलाऔँ” भन्ने मूल नारासहित आयोजित एकदिने कार्यक्रम नेपाल प्रहरी प्रधान कार्यालय कार्य विभाग, काठमाडौंको समन्वय तथा नेपाल प्रहरी राजमार्ग सुरक्षा तथा ट्राफिक व्यवस्थापन कार्यालय मधेश प्रदेश र जिल्ला ट्राफिक प्रहरी कार्यालय महोत्तरीको सहआयोजनामा सम्पन्न भएको हो ।

कार्यक्रममा सहभागीहरूले पछिल्लो समय सडक दुर्घटनाको संख्या बढ्दै जानुलाई केवल संयोग वा दुर्भाग्यका रूपमा नभई व्यवस्थागत कमजोरी, लापरबाही र चेतनाको अभावको परिणामका रूपमा विश्लेषण गरेका छन् । विशेषगरी पूर्व–पश्चिम राजमार्गसँग जोडिएको बर्दिवास क्षेत्रमा तीव्र गति, जथाभावी ओभरटेक, मादक पदार्थ सेवनपछि सवारी सञ्चालन, ट्राफिक नियमको अवहेलना तथा सडक अनुशासनको कमी दुर्घटनाका प्रमुख कारणका रूपमा औँल्याइएको छ ।

छलफलका क्रममा सहभागीहरूले दुर्घटनापछि क्षणिक आक्रोश व्यक्त गर्ने प्रवृत्ति भए पनि दुर्घटनाको मूल कारण न्यूनीकरण गर्न आवश्यक दीर्घकालीन व्यवहार परिवर्तनमा पर्याप्त ध्यान पुग्न नसकेको धारणा व्यक्त गरे । उनीहरूले सडक अनुशासनलाई जरिवानाबाट बच्ने उपायका रूपमा नभई जीवन सुरक्षाको संस्कारका रूपमा विकास गर्नुपर्नेमा जोड दिएका थिए ।

वक्ताहरूले दुर्घटना न्यूनीकरणका लागि कानुनको प्रभावकारी कार्यान्वयनसँगै ‘सुरक्षित यात्रा संस्कृति’ निर्माण अपरिहार्य रहेको बताए । चालक, सहचालक, यात्रु तथा पैदलयात्री सबैले जिम्मेवार व्यवहार अपनाए मात्र सडक दुर्घटना नियन्त्रण सम्भव हुने उनीहरूको भनाइ थियो । मादक पदार्थ सेवन गरेर सवारी चलाउने, क्षमताभन्दा बढी यात्रु बोक्ने, हेल्मेट वा सिटबेल्ट प्रयोग नगर्ने तथा मोबाइल फोन प्रयोग गर्दै सवारी चलाउने प्रवृत्तिले दुर्घटनाको जोखिम अत्यधिक बढाइरहेको विषयमा विशेष चिन्ता व्यक्त गरिएको थियो ।

कार्यक्रममा सडक सुरक्षा केवल ट्राफिक प्रहरीको जिम्मेवारी नभएको निष्कर्षसमेत निकालिएको छ । स्थानीय तह, सडक निर्माण निकाय, यातायात व्यवसायी, विद्यालय, अभिभावक, चालक तथा आम नागरिक सबैले आ–आफ्नो भूमिका प्रभावकारी रूपमा निर्वाह गर्नुपर्नेमा सहभागीहरूले जोड दिएका थिए । जोखिमयुक्त सडक क्षेत्रमा संकेतचिन्ह, सडक बत्ती, जेब्राक्रसिङ तथा अन्य सुरक्षा संरचना निर्माणमा स्थानीय तहको सक्रियता आवश्यक रहेको धारणा पनि राखिएको थियो ।

सडक दुर्घटना न्यूनीकरणका लागि विद्यालय तहबाटै ट्राफिक शिक्षा सुरु गर्नुपर्ने विषयमा पनि कार्यक्रममा विशेष जोड दिइयो । बालबालिकालाई सानैदेखि ट्राफिक संकेत, सडक प्रयोगको विधि, हेल्मेट र सिटबेल्टको महत्वबारे जानकारी गराउन सके दीर्घकालमा जिम्मेवार नागरिक उत्पादन गर्न सकिने सहभागीहरूको विश्वास थियो ।

कार्यक्रममा सहभागीहरूले यस्ता अन्तरक्रियाले सडक सुरक्षासम्बन्धी जनचेतना अभिवृद्धि गर्नुका साथै समुदाय र सुरक्षाकर्मीबीचको सहकार्यलाई थप सुदृढ बनाउने विश्वास व्यक्त गरे । विशेषगरी तीव्र रूपमा विस्तार भइरहेको बर्दिवासजस्ता राजमार्ग केन्द्रित नगर क्षेत्रमा सडक सुरक्षालाई विकासको अभिन्न अङ्गका रूपमा लिनुपर्ने धारणा बलियो रूपमा उठेको थियो ।

बढ्दो सवारी चापसँगै सडक जोखिम पनि बढिरहेको वर्तमान अवस्थामा कानुनी कडाइ, सुरक्षित पूर्वाधार, प्रभावकारी जनचेतना र नागरिक अनुशासनबीच सन्तुलन कायम गर्न सके मात्र दुर्घटना न्यूनीकरण सम्भव हुने निष्कर्ष कार्यक्रमले निकालेको छ । सडकमा हिँड्ने पैदलयात्रीदेखि सवारी चालक, यात्रु, यातायात व्यवसायी र सुरक्षाकर्मी सबैको साझा प्रयासबाट मात्र सुरक्षित सडक संस्कृतिको निर्माण गर्न सकिने सन्देश बर्दिवासको उक्त छलफलले दिएको छ ।

कार्यक्रममा नेपाल प्रहरी प्रधान कार्यालय, कार्य विभाग, राजमार्ग सुरक्षा तथा ट्राफिक व्यवस्थापन महाशाखा प्रमुख प्रहरी बरिष्ठ उपरीक्षक भुवनेश्वर तिवारी र नेपाल प्रहरी राजमार्ग सुरक्षा तथा ट्राफिक व्यवस्थापन कार्यालय पथलैया, बाराका कार्यालय प्रमुख प्रहरी उपरीक्षक ज्ञानेन्द्र बहादुर बस्नेत लगायतको उपस्थिती रहेको थियाे ।