महोत्तरी – पर्याप्त वर्षा नहुँदा महोत्तरीको औरही नगरपालिका क्षेत्रका धान किसान यस वर्ष सिँचाइको अभाव, रासायनिक मलको कमी तथा सिँचाइ उपकरण चोरीका घटनाका कारण बहुआयामिक समस्यामा परेका छन्। पर्याप्त पानी नपर्दा किसानले स्यालो ट्युबवेलबाट मोटरमार्फत सिँचाइ गर्न बाध्य हुनु परेको छ भने आवश्यक रासायनिक मलको अभाव र मोटर तथा विद्युत् तार चोरीका घटनाले खेतीको लागत र जोखिम दुवै बढाएको छ।

औरही नगरपालिका–१ र २ का अधिकांश किसानले धान रोपाइँ सम्पन्न गरे पनि खेतमा पर्याप्त पानी नजमेकाले बाली जोगाउन दिनरात मोटर सञ्चालन गर्नुपरेको बताएका छन्। लगातार मोटर चलाउनुपर्दा डिजेल, विद्युत् र मजदुरी खर्च बढेर खेती महँगो बन्दै गएको उनीहरूको भनाइ छ।

औरही नगरपालिका–२ का किसान दिनेश यादवले आकाशे पानीले मात्र धानबाली धान्न नसकेको बताउनुभयो। खेतमा पानी नटिक्ने भएकाले बारम्बार स्यालो ट्युबवेलबाट सिँचाइ गर्नुपरेको र यसले उत्पादन लागत उल्लेख्य रूपमा बढाएको उहाँले बताउनुभयो। समयमा रासायनिक मल उपलब्ध हुन नसक्दा किसान थप समस्यामा परेको उहाँको भनाइ छ।

सोही वडाका अर्का किसान घनश्याम यादवले सिँचाइ र मल अभावका कारण उत्पादनप्रति अनिश्चितता बढेको बताउनुभयो। बजारमा मल सहज रूपमा नपाइने र पाइए पनि महँगो पर्ने भएकाले खेतीबाट आम्दानीभन्दा खर्च बढी हुने अवस्था सिर्जना भएको उहाँले गुनासो गर्नुभयो।

सिँचाइका लागि प्रयोग हुने मोटर र विद्युत् तार चोरीका घटना बढेपछि किसान थप चिन्तित बनेका छन्। औरही नगरपालिका–१ का किसान राकेश साहले केही दिनअघि आफ्नो सिँचाइ मोटर चोरी भएको जानकारी दिनुभयो। उहाँका अनुसार अर्का एक किसानको करिब ७ सय मिटर विद्युत् तार पनि चोरी भएको छ। पछिल्लो समय यस्ता घटना बढेपछि किसान खेती जोगाउन रातभर खेतमै बस्न बाध्य भएका छन्।

औरही नगरपालिकाका कृषि शाखा प्रमुख सुनिलकुमार यादवले पर्याप्त र निरन्तर वर्षा नहुँदा किसान स्यालो ट्युबवेलमा निर्भर हुनुपरेको बताउनुभयो। रासायनिक मलको आपूर्ति संघीय तथा प्रदेशस्तरको प्रणालीमार्फत हुने भएकाले केही समय अभाव देखिएको र उपलब्ध हुनेबित्तिकै किसानलाई वितरण गरिने उहाँले जानकारी दिनुभयो। दीर्घकालीन रूपमा सिँचाइ पूर्वाधार विस्तार तथा किसानलाई आवश्यक प्राविधिक सहयोग उपलब्ध गराउने विषयमा पनि काम भइरहेको उहाँको भनाइ छ।

कृषि क्षेत्रका जानकारका अनुसार धानबालीको प्रारम्भिक अवस्थामा पर्याप्त सिँचाइ र सन्तुलित मल व्यवस्थापन हुन नसके उत्पादनमा प्रत्यक्ष असर पर्छ। सिँचाइ उपकरण चोरीका घटना बढ्दा किसानको आर्थिक भार थप बढ्ने भएकाले स्थानीय तह, सुरक्षा निकाय र सम्बन्धित निकायले समन्वय गरी प्रभावकारी समाधान खोज्नुपर्ने आवश्यकता औँल्याइएको छ।

कृषिप्रधान क्षेत्र मानिने औरहीमा यस वर्ष देखिएको सिँचाइ अभाव, मल संकट र सिँचाइ उपकरण चोरीका घटनाले किसानलाई एकैसाथ तीनवटा समस्याको सामना गराएको छ। समयमै प्रभावकारी समाधान हुन नसके धान उत्पादनसँगै किसानको आयआर्जन र स्थानीय खाद्य सुरक्षामा समेत प्रतिकूल असर पर्ने चिन्ता व्यक्त गरिएको छ।